Πού πήγαν τα λεφτά των καταθέσεων;

Σε μετρητά, «κάτω από το στρώμα», σε ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού, αλλά και σε καταθέσεις σε ξένες τράπεζες πήγαν τα περίπου 20 δις. ευρώ που «έφυγαν» από τις ελληνικές τράπεζες το τελευταίο δίμηνο. Η εκλογική αβεβαιότητα και η αγωνία για το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης με τους εταίρους οδήγησαν πολλούς καταθέτες στην αναζήτηση ασφαλών λιμένων για τα χρήματά τους, παρά το γεγονός ότι σε γενικές γραμμές επικράτησε ηρεμία. Παράλληλα, ειδικά το Δεκέμβριο, λόγω και των αυξημένων φορολογικών υποχρεώσεων, πολλοί ήταν εκείνοι που αναγκάστηκαν να εκταμιεύσουν σημαντικά ποσά για να καλύψουν τις ανάγκες τους. 

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, περίπου 10 δις. ευρώ από τα χρήματα που εκταμιεύθηκαν πήραν το δρόμο τους για θυρίδες, σεντούκια και ...στρώματα, ενώ ένα σημαντικό κομμάτι τους ξοδεύτηκε σε φορολογικές και άλλες υποχρεώσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, τα χρήματα που βρίσκονται εκτός τράπεζας δεν είναι πολλά, καθώς κυμαίνονται ανάμεσα σε 3.000 και 5.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, ώστε να δημιουργηθεί ένα απόθεμα ρευστότητας για παν ενδεχόμενο.

Μάλιστα, οι ίδιοι οι τραπεζίτες χτυπούν «καμπανάκι» στους πελάτες τους, τονίζοντας ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να κρατούν χρήματα στο σπίτι τους, καθώς οι ληστές καραδοκούν. Αντίθετα, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις μεγαλοκαταθετών οι οποίοι, φοβούμενοι το «διπλό κόσκινο» στο οποίο περνούν τα εμβάσματα οι τράπεζες και η εφορία αποφάσισαν να μετακινήσουν τις καταθέσεις τους σε θυρίδες.

Όσο για το υπόλοιπο ποσό, περίπου 6 δις. ευρώ, κατευθύνθηκαν σε αμοιβαία κεφάλαια, κυρίως σε ομολογιακά εξωτερικού και διαχείρισης διαθεσίμων. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, η επένδυση έγινε σε δολάρια, καθώς οι καταθέτες εξέφραζαν το φόβο τους για τις μελλοντικές εξελίξεις ευρύτερα στην Ευρωζώνη και θέλησαν να αποφύγουν το ενιαίο νόμισμα. Επίσης, ένα κομμάτι επενδύθηκε απευθείας σε ξένα ομόλογα, είτε γερμανικά είτε αμερικανικά, καθώς και σε εκδόσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Τέλος, τα υπόλοιπα 4 δισ. ευρώ τοποθετήθηκαν σε λογαριασμούς σε ξένες τράπεζες (παρά τους αυξημένους ελέγχους σε όλα τα εμβάσματα προς το εξωτερικό), τους οποίους στην πλειονότητά τους είχαν ήδη ανοίξει εκ των προτέρων οι ενδιαφερόμενοι. Πάντως, όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, αν τελικά βρεθεί λύση με τους εταίρους και προκύψει κάποιας μορφής συμφωνία, αφενός θα ανασχεθεί η φυγή των καταθέσεων και αφετέρου δεν αποκλείεται ένα μεγάλο κομμάτι των χρημάτων να επιστρέψει, έστω και σταδιακά.

Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι και το 2012, όταν είχαμε αντίστοιχη μαζική εκροή των καταθέσεων, χρειάστηκε αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα για να επιστρέψουν τα χρήματα που είχαν φύγει εκτός συνόρων. Όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, τα μετρητά γύρισαν σχετικά γρήγορα στις τράπεζες, όμως οι καταθέσεις και τα ομόλογα άργησαν να επιστρέψουν και μεγάλο κομμάτι των ποσών αυτών βρίσκεται ακόμη στο εξωτερικό.

Γιώργος Θεοδώρου

moneyguru.gr